Po ustaleniu wysokości obowiązku alimentacyjnego osoba zobowiązana do alimentacji nie zawsze wykonuje nałożony obowiązek. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie zawsze przynosi oczekiwane rezultaty. Wiele osób jednak nie wie, że istnieje inna skuteczna możliwość przymuszenia dłużnika do wykonywania swojego obowiązku. Jaka?
Otóż jeżeli zostaną spełnione znamiona przestępstwa wymienione w art. 209 kodeksu karnego to wystarczy złożyć na Policji lub do Prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa niealimentacji.
Z takim wnioskiem może wystąpić osoba pokrzywdzona, organ pomocy społecznej, organ podejmujący działania wobec dłużnika. Natomiast, jeżeli osoba uprawniona do alimentów otrzymuje świadczenia rodzinne, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów postępowanie karne wszczynane jest z urzędu.
Skutek wszczęcia postępowania jest taki, że często osoba zobowiązana obawiając się poniesienia odpowiedzialności karnej reguluje swoje zaległości alimentacyjne oraz wykonuje w terminie nałożony obowiązek.
Kto popełnia przestępstwo niealimentacji i na czym to polega?
Przestępstwo popełnione jest przez osobę, która uchyla się od wykonywania nałożonego obowiązku alimentacyjnego wynikającego z:
- orzeczenia sądowego
- ugody zawartej przed sądem
- ugody zawartej przed innym organem niż sąd
- innej umowy
Pojęcie „uchyla się” oznacza unikanie, niewykonywanie ciążącego na osobie zobowiązanej obowiązku alimentacyjnego. Czyn ten musi być spowodowany złą wolą, chęcią uniknięcia ponoszenia zobowiązań alimentacyjnych.
Czy da się usprawiedliwić uchylanie się od wykonywania zobowiązania alimentacyjnego?
Tak. Przykładem usprawiedliwionego uchylania się od obowiązku alimentacyjnego jest unikanie regulowania zobowiązań z powodu ciężkiej choroby, czy też z powodu przebywania w więzieniu/areszcie jeżeli osoba ta nie ma możliwości otrzymywania dochodów.
Jaka powinna być zaległość?
Przestępstwo niealimentacji popełnione jest jeżeli:
- łączna wysokość powstałych zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych
albo
- opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące
Przykład: gdy alimenty zostały ustalone na kwotę 500 zł miesięcznie, to wystarczy, że zadłużenie wynosi 1500 zł.
Typ kwalifikowany przestępstwa niealimentacji
Powyżej opisane znamiona przestępstwa są tzw. typem podstawowym przestępstwa niealimentacji. Typ kwalifikowany polega na tym, że oprócz spełnienia wcześniej wymienionych przesłanek osoba uchylająca się od wykonywania zobowiązań alimentacyjnych naraża osobę uprawnioną do alimentów na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Przykłady podstawowych potrzeb znajdziecie w poprzednim wpisie: Usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej
Jaka grozi kara?
Za popełnienie przestępstwa niealimentacji w typie podstawowym przewidziane są trzy rodzaje kar:
- grzywna
- kara ograniczenia wolności
- kara pozbawienia wolności do roku
Za popełnienie przestępstwa niealimentacji w typie kwalifikowanym przewidziane są także trzy rodzaje kar:
- grzywna
- kara ograniczenia wolności
- kara pozbawienia wolności do 2 lat
Co zrobić, aby uniknąć kary?
Ustawodawca pomimo zrealizowania wszystkich znamion przestępstwa niealimentacji dał szansę dłużnikom alimentacyjnym i przewidział możliwość niekarania sprawców tego przestępstwa. W jaki sposób można uniknąć kary?
W przypadku typu podstawowego przestępstwa karze nie będzie podlegała osoba, która w terminie 30 dni przed dniem pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego ureguluje zaległe zobowiązania alimentacyjne.
Natomiast w przypadku typu kwalifikowanego sąd odstąpi od wymierzenia kary, jeżeli w powyżej wskazanym terminie przed dniem pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego osoba ta ureguluje zaległe zobowiązania alimentacyjne. Jeżeli natomiast wina i społeczna szkodliwość czynu będą przemawiać za ukaraniem sprawcy to osoba ta zostanie ukarana.
Warto zatem uregulować te zaległości zanim osoba stawi się na Policji na przesłuchanie.
Właśnie z powodu chęci uniknięcia poniesienia odpowiedzialności karnej osoby zobowiązane do wykonywania obowiązku alimentacyjnego w podanym powyżej terminie spłacają swoje zaległości alimentacyjne. Dzięki wszczęciu postępowania istnieje duża szansa, że dłużnik alimentacyjny ureguluje swoje zaległości, a także na bierząco będzie wykonywał nałożony obowiązek.
Informuję, że informacje zawarte na blogu nie stanowią porad prawnych ani opinii prawnych, a stan prawny jest z chwili opublikowania.