We wpisie pt. Wspólność ustawowa wspomniałam, że wspólność nie powstaje w przypadku podpisania małżeńskiej umowy majątkowej tzw. intercyzy. W jaki sposób można uregulować stosunki majątkowe małżonków? O tym przeczytacie poniżej.
Czym jest intercyza?
Intercyza jest małżeńską umową majątkową, określającą stosunki majątkowe małżonków. Może zostać podpisana przed zawarciem małżeństwa, a także po zawarciu związku małżeńskiego – czyli w trakcie trwania wspólności ustawowej.
Intercyza musi zostać sporządzona w formie aktu notarialnego, w przeciwnym razie jest nieważna.
Umowa ta może być zmieniana, a także rozwiązana. W przypadku rozwiązania umowy powstaje wspólność ustawowa. Strony mogą też w przypadku rozwiązania dokonać innego uregulowania.
Umowne uregulowanie stosunków majątkowych małżonków
Ustawodawca wyróżnił 4 sposoby uregulowania stosunków majątkowych małżonków.
Otóż w umowie istnieje możliwość:
- rozszerzenia wspólności ustawowej
- ograniczenia wspólności ustawowej
- ustanowienia rozdzielności majątkowej
- ustanowienia rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków
Rozszerzenie wspólności ustawowej
W umowie można rozszerzyć wspólność ustawową o przedmioty należące do majątku osobistego małżonka.
O tym jakie przedmioty należą do majątku osobistego każdego z małżonków przeczytacie w poprzednim wpisie pt. co wchodzi w skład majątku osobistego każdego z małżonków?
Trzeba jednak wiedzieć, że nie o każdy składnik majątkowy małżonka można rozszerzyć wspólność. Ustawodawca w art. 49 §1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wskazał składniki majątkowe, których nie można rozszerzyć w umowie. Są to:
- przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny
- prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom
- prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie
- wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, o ile nie wchodzą one do wspólności ustawowej, jak również wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę
- niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej każdego z małżonków.
Celem rozszerzenia wspólności ustawowej jest zwiększenie majątku wspólnego małżonków, a tym samym zmniejszenie majątku osobistego.
Ograniczenie wspólności ustawowej
W umowie można ograniczyć wspólność ustawową o przedmioty, które wchodzą w skład majątku wspólnego małżonków. O tym jakie przedmioty wchodzą w skąd majątku wspólnego przeczytacie we wpisie pt. wspólność ustawowa
Celem ograniczenia wspólności ustawowej jest zmniejszenie majątku wspólnego małżonków, a tym samym zwiększenie majątku osobistego.
Ustanowienie rozdzielności majątkowej
W umowie można ustalić, że majątek nabyty przed zawarciem umowy oraz majątek nabyty po zawarciu umowy nie wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Wobec podpisania takiej umowy każdy z małżonków posiada majątek osobisty, którym może swobodnie dysponować.
Ustanowienie rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków
Ostatnim przykładem umownego ustalenia stosunków majątkowych jest ustanowienie w umowie rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków. Ustawodawca w art. 51(3) §1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zdefiniował pojęcie dorobku. Zgodnie z tym przepisem dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego dorobku po zawarciu umowy majątkowej. Dorobkiem jest więc wielkość rachunkowa. Warto także wiedzieć, że dorobek oblicza się według stanu z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia.
Przy obliczaniu wartości dorobku pomija się:
- przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem umowy
- przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis, darowiznę
- prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie
- przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość
- wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków
- prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy
Przy obliczaniu wartości uwzględnia się wartości:
- darowizn dokonanych przez jednego z małżonków, z wyłączeniem darowizn na rzecz wspólnych zstępnych małżonków oraz drobnych zwyczajowo przyjętych darowizn na rzecz innych osób
- usług świadczonych osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego małżonka
- nakładów i wydatków dokonanych na majątek jednego małżonka z majątku drugiego małżonka
Informuję, że informacje zawarte na blogu nie stanowią porad prawnych ani opinii prawnych, a stan prawny jest z chwili opublikowania.
1 myśl na “Małżeńska umowa majątkowa – czyli o intercyzie”