Dziecku jak i rodzicom przysługuje prawo utrzymywania kontaktów ze sobą. Prawo to jest niezależne od przysługującej rodzicowi władzy rodzicielskiej. Kontakty mogą polegać na spotykaniu się z dzieckiem w miejscu zamieszkania dziecka, czy też poza jego miejscem zamieszkania. Ponadto, kontakty mogą polegać na porozumiewaniu się za pomocą komunikacji elektronicznej.
Jeżeli rodzice mieszkają osobno powinni wspólnie ustalić sposób uregulowania kontaktów z dzieckiem. Dziecko ma prawo wyrażenia swoich oczekiwań co do częstotliwości wykonywania tych kontaktów, a rodzice powinni uwzględnić rozsądne oczekiwania dziecka.
W przypadku braku zgodnego porozumienia rodziców o sposobie wykonywania kontaktów z dzieckiem rozstrzyga sąd. Przy ustalaniu sposobu wykonywania kontaktów sąd kieruje się dobrem dziecka.
Ustalenie kontaktów w wyroku rozwodowym
W sytuacji, gdy rodzice dziecka chcą rozwiązać związek małżeński przez rozwód to sąd rozstrzyga w wyroku rozwodowym o sposobie wykonywania tych kontaktów. Wobec tego w pozwie o rozwód albo odpowiedzi na pozew składa się wniosek o uregulowanie kontaktów rodzica z dzieckiem. Ponadto, można złożyć wniosek o zabezpieczenie sposobu wykonywania kontaktów z dzieckiem na czas trwania postępowania sądowego, co warto zrobić. We wniosku należy dokładnie określić częstotliwość tych kontaktów.
Najczęściej spotykany sposób uregulowania kontaktów brzmi następująco:
- co drugi weekend miesiąca, poczynając od piątku od zakończenia zajęć przedszkolnych/ szkolnych do niedzieli do godz. 18.00
- każda środa, poczynając od zakończenia zajęć przedszkolnych/ szkolnych do godz. 18.00
- I tydzień ferii zimowych
- wakacje letnie przez okres 2 tygodni w lipcu oraz sierpniu
- II Dzień Świąt Bożego Narodzenia
- latach parzystych w Sylwestra i Nowy Rok
- II Dzień Świąt Wielkanocnych
Jest to przykładowy sposób, który może być jeszcze bardziej szczegółowo opisany.
Istnieje możliwość złożenia przez strony sądowi porozumienia wychowawczego, w którym rodzice wskazują zgodny sposób uregulowania kontaktów. W takim przypadku sąd odstąpi w wyroku od orzekania o uregulowaniu kontaktów rodzica z dzieckiem.
Ustalenie kontaktów w innych przypadkach
Jeżeli dziecko rodzi się z nieformalnego związku, a rodzice pozostają w konflikcie strona, która ma utrudniony kontakt z dzieckiem może wystąpić z wnioskiem o ustalenie sposobu wykonywania kontaktów z dzieckiem do sądu.
Ponadto, jeżeli zaszły okoliczności uzasadniające zmianę sposobu uregulowania kontaktów z dzieckiem ustalonych przez sąd w postępowaniu o rozwód, czy też w postępowaniu o uregulowanie kontaktów to rodzic ma prawo wystąpić z wnioskiem o zmianę.
Sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania małoletniego dziecka.
Koszt opłaty sądowej od wniosku wynosi 100 zł. We wniosku należy wskazać dokładnie opisany sposób wykonywania kontaktów. Nadto, w postępowaniu sądowym można złożyć wniosek o zabezpieczenie sposobu wykonywania kontaktów na czas trwania postępowania.
Opinia biegłych sądowych
W postępowaniu dotyczącym ustalenia sposobu wykonywania kontaktów rodzica z dzieckiem potrzebne jest zasięgnięcie wiadomości specjalnych. Biegły sądowy psycholog oraz pedagog sporządzają opinię sądową, w której ustalają sytuację małoletniego dziecka, postawy rodziców oraz ustalają optymalny sposób wykonywania kontaktów. Jeżeli jedna ze stron nie zgadza się z opinią ma prawo wnieść zastrzeżenia do opinii w terminie wskazanym przez sąd. Biegli sądowi w opinii uzupełniającej na piśmie albo na rozprawie odnoszą się do zastrzeżeń. Z mojego doświadczenia wynika, że do każdej opinii są składane zastrzeżenia. Dzieje się tak, albowiem rodzice są skłóceni i zazwyczaj rodzic, przy którym dziecko przebywa utrudnia kontakty drugiemu. Niektóre zachowania rodzica, z którym dziecko przebywa są przez biegłych sądowych negatywnie oceniane.
Przykładowo: matka twierdzi, że ojciec zagraża dziecku, ale nie ma żadnych na to dowodów. Biegłe sądowe stwierdzają, że matka bezpodstawnie utrudnia kontakty szkodząc dobru dziecka, przedstawia negatywny obraz ojca, podczas gdy relacje ojca z dzieckiem są prawidłowe i dziecko powinno mieć w szerokim zakresie uregulowane kontakty. Z takimi wnioskami bardzo często nie zgadzają się matki i składają zastrzeżenia.
Zaskarżenie orzeczenia
Jeśli rodzic nie zgadza się z wyrokiem rozwodowym lub postanowieniem sądu w przedmiocie uregulowania kontaktów z dzieckiem przysługuje mu prawo złożenia do sądu II instancji:
- apelacji od wyroku rozwodowego
- zażalenia na postanowienie
W ciągu 7 dni od dnia ogłoszenia orzeczenia składa się wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie go wraz z odpisem orzeczenia. Koszt opłaty od wniosku wynosi 100 zł. Następnie po doręczeniu przez sąd uzasadnienia:
- w terminie 14 dni składa się apelację od wyroku
- w terminie 7 dni składa się zażalenie na postanowienie
Z moich obserwacji wynika, że przeważnie środki zaskarżenia są oddalane przez sąd II instancji.
Informuję, że informacje zawarte na blogu nie stanowią porad prawnych ani opinii prawnych, a stan prawny jest z chwili opublikowania.