Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe, w którym umorzone zostają w części lub w całości zobowiązania pieniężne osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Koniecznym warunkiem ogłoszenia upadłości jest to, że taka osoba jest niewypłacalna. Niewypłacalność oznacza utratę zdolności do regulowania swoich zobowiązań pieniężnych, które stały się wymagalne. Ustawodawca wskazał domniemanie niewypłacalności, jeżeli opóźnienie dłużnika w spłacie przekracza okres trzech miesięcy. Wskazać jednak należy, iż nie każde zobowiązania pieniężne zostaną umorzone. Katalog zobowiązań niepodlegających umorzeniu wskazany jest w art. 491(21) ustawy prawo upadłościowe. Przykładowo są to zobowiązania alimentacyjne.
Jak to zrobić?
Postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości konsumenckiej może być wszczęte na wniosek dłużnika lub wierzyciela. Osoba składająca wniosek jest uczestnikiem postępowania – jeżeli wniosek składa wierzyciel to uczestnikiem jest również dłużnik.
Wniosek składa się na specjalnym formularzu. Taki formularz można uzyskać m.in. na stornie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Od wniosku należy uiścić opłatę sądową w wysokości 30 zł. Do prawidłowo wypełnionego wniosku należy dołączyć załączniki – m.in. dokumenty potwierdzające istnienie zadłużenia, dokumenty dotyczące sytuacji osobistej dłużnika. Do sądu wraz z wnioskiem i załącznikami składa się dodatkowy jeden odpis tego wniosku również z załącznikami. W przypadku nieopłacenia wniosku czy też niedochowania warunków formalnych wniosku sąd wezwie do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni. Wniosek zostanie zwrócony jeżeli braki te nie zostaną uzupełnione w podanym terminie. W przypadku trudności w wypełnieniu wniosku warto jest zlecić wykonanie tej czynności adwokatowi lub radcy prawnemu, czy też udzielić pełnomocnictwa do reprezentowania w postępowaniu przed sądem.
Szczegółowe dane, które powinny zostać wskazane we wniosku są podane w art. 491(2) pkt 4 ustawy prawo upadłościowe. M.in. są to:
- dane osobowe dłużnika
- informacje o przychodach dłużnika, ponoszonych przez dłużnika kosztach utrzymania
- miejsca, gdzie znajduje się majątek dłużnika
- aktualny i zupełny wykaz majątku dłużnika
- spis wierzycieli
Sądem właściwym do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest sąd rejonowy – sąd gospodarczy. Siedziba tego sądu znajduje się w mieście siedziby sądu okręgowego. Do rozpoznania sprawy właściwy jest sąd gospodarczy, w okręgu którego dłużnik ma miejsce zwykłego pobytu. Sprawę rozpoznaje tylko jeden sędzia zawodowy, a więc odmiennie niż w przypadku ogłoszenia upadłości przedsiębiorców.
Ogłoszenie upadłości następuje poprzez wydanie przez sąd postanowienia. Jeżeli uczestnik postępowania nie zgadza się z orzeczeniem sądu to przysługuje mu środek odwoławczy – zażalenie. Zażalenie wnosi się do sądu II instancji za pośrednictwem sądu I instancji w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia – jeżeli orzeczenie było wydane na posiedzeniu niejawnym, a jeżeli na rozprawie – to w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem. W przypadku gdy sąd II instancji rozpoznając zażalenie uzna, iż zachodzą okoliczności uzasadniające ogłoszenie upadłości to uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuję sprawę do ponownego rozpoznania.
Jakie są skutki ogłoszenia upadłości?
Skutkiem ogłoszenia upadłości jest konieczność wskazania i wydania syndykowi majątku, w tym również wydania potrzebnych dokumentów. Syndyk lub sędzia – komisarz może również oczekiwać od upadłego odpowiednich wyjaśnień. Ku przestrodze wskazuję także, że w przypadku, gdy upadły np. ukrywa swój majątek to sędzia – komisarz może zastosować środki przymusu. W momencie ogłoszenia upadłości upadły traci swoje uprawnienia do zarządzania majątkiem, który wchodzi w skład masy upadłościowej, a także nie może już korzystać z tego majątku. Jeżeli upadły dokona jakiś czynności dotyczących mienia to czynności te są nieważne. Ponadto, w momencie ogłoszenia upadłości konsumenckiej jednego z małżonków ustaje wspólność majątkowa, przez co majątek wchodzi do masy upadłościowej. Kolejnym przykładem skutku ogłoszenia upadłości jest wejście do masy upadłościowej spadku, do którego został powołany upadły po dniu ogłoszenia upadłości.
Ogłoszenie upadłości konsumenckiej ma swoje wady i zalety. W przypadku, gdy wnioskodawcą jest dłużnik to powinien zastanowić się czy ogłoszenie upadłości będzie dla niego korzystne, czy też nie. Nie mniej jednak ogłoszenie upadłości z pewnością daje osobie fizycznej możliwość życia bez zadłużenia, a tym samym rozpoczyna nowy etap z tzw. „czystą kartą”.
Informuję, że informacje zawarte na blogu nie stanowią porad prawnych ani opinii prawnych, a stan prawny jest z chwili opublikowania.